Najwcześniejsze dzieje

Nikt z odwiedzających Zagrzeb w czasie wojny o niepodległość w latach 1991/1992 nie mógł nie zauważyć niezliczonych plakatów przedstawiających kamiennego ptaka. Była to Iucedolska Golubica (Gołębica z Vućedolu), którą uznano za symbol tożsamości narodowej. Ową rzeźbę znaleziono niedaleko oblężonego przez Serbów Vukovaru i to dodało jej wagi. Datowana na 2500 r. p.n.e., reprezentowała zagrożone starożytne dziedzictwo. Gołębica jest jednym ze znalezisk, które po-zwalają przypuszczać, że na terenie dzisiejszej wschodniej Sławonii kwitła kultura neolityczna. Inne dzieło sztuki z tego okresu zostało odnalezione na wybrzeżu Dalmacji (Dalmacija), gdzie po neolitycznych osadnikach przyszli najpierw Fenicjanie, a potem w IV w. p.n.e. Grecy. Ci ostatni pozostawili wiele śladów swojej obecności. Sieć greckich kolonii można odtworzyć na podstawie pochodzących z greki miejscowych nazw, takich jak Hvar - od pharos, co oznacza latarnię morską. Z kolei w winnicach na pobliskiej wyspie Korćula, sięgających okresu klasycznego, produkuje się słynne wino zwane grk, co znaczy po prostu "Grek".

Rzymska Dalmacja i Panonia
Około III w. p.n.e. greckie kulturalne i ekonomiczne panowanie na Adriatyku ustąpiło miejsca potędze Rzymu. Rzymianie, podbijając stopniowo tereny zwane przez nich Illyricum, podporządkowali sobie wojowniczych Ilirów z głębi kraju i ok. 59 r. p.n.e. przyłączyli ich ziemie do swojego imperium. Niezasymilowani z rzymskim społeczeństwem Ilirowie schronili się w górach, a ich potomkami są prawdopodobnie mieszkańcy dzisiejszej Albanii.